De dader moet de intentie hebben om het slachtoffer te kwetsen of schade toe te brengen. Dat kan zowel moreel als materieel. Als iemand zich gekwetst voelt door een bepaalde uitspraak, is er dus nog niet per se sprake van cyberpesten. Het kan evengoed gaan om een ongepaste, uit de hand gelopen grap.

Er moet een duidelijk machtsverschil zijn tussen de dader en het slachtoffer. Dat kan zich op verschillende manieren uiten. Zo kan de dader groter, sterker of populairder zijn. Evenzeer kan het zijn dat de digitale vaardigheden van de dader beter ontwikkeld zijn. Wie bijvoorbeeld goed overweg kan met Photoshop of zijn identiteit goed kan verbergen, heeft als dader een sterk voordeel.

Een eenmalige kwetsende opmerking valt niet onder cyberpesten. Dat is pas het geval als de dader het duidelijk gemunt heeft op het slachtoffer en iemand meermaals gekwetst wordt. Let wel: een eenmalige Facebookpost die door verschillende mensen wordt bekeken en doorgestuurd, valt wel onder cyberpesten. Het slachtoffer wordt op die manier immers meerdere keren en nog lange tijd geconfronteerd met de pijnlijke ervaring.

Anders dan op de speelplaats, kan je je identiteit op het internet makkelijk geheimhouden. Daardoor kunnen daders het gevoel krijgen dat ze niet betrapt kunnen worden, wat we ook wel het ‘disinhibition effect’ noemen. Dit kan pestkoppen aansporen om het pestgedrag voort te zetten.

Uit het Apestaartjaren-onderzoek (2020) blijkt ook dat in een kwart van de cyberpestgevallen er effectief sprake is van een anonieme pestkop. Door de onzekerheid over de identiteit van de dader kan er een gevoel van machteloosheid en frustratie ontstaan bij het slachtoffer.

Een ander problematisch kenmerk van cyberpesten is dat de hele online wereld toeschouwer kan zijn van het pestgedrag. Kwetsende foto’s, filmpjes en berichten kunnen bijvoorbeeld openbaar gedeeld worden op sociale media.
Niet zelden worden de beelden of berichten verder verspreid en gaan ze zo een eigen leven leiden. Daardoor kunnen slachtoffers meermaals geconfronteerd worden met het pestgedrag, wat op lange termijn een blijvende impact kan hebben. Onderzoek toont dan ook aan dat slachtoffers de ervaring pijnlijker vinden wanneer er sprake is van een groot publiek.

Bij pestgedrag in de school- of werkomgeving, kennen slachtoffers na afloop van de dag nog een zekere mate van rust. Het pestgedrag kan zich immers pas ‘s anderendaags herhalen. In cyberpestsituaties is dat jammer genoeg niet het geval. Doordat media en technologieën 24/7 toegankelijk zijn, kunnen de pestactiviteiten zo goed als onafgebroken plaatsvinden.
Het lijkt misschien een goed idee om als slachtoffer je laptop of smartphone simpelweg uit te schakelen, maar ook dat brengt gevolgen met zich mee. Op die manier sluiten slachtoffers hun hele sociale netwerk af: niet alleen de cyberpestkoppen kunnen hen via digitale weg niet meer bereiken, maar ook hun vrienden en anderen waar ze steun aan hebben.

Bij online communicatie ontbreken er non-verbale signalen, zoals een gezichtsuitdrukking of stemintonatie, die emotionele feedback overbrengen. Wanneer de pestkop die feedback niet krijgt, is het mogelijk dat de dader alle gevoel voor empathie verliest en zich genadeloos hard blijft opstellen tegenover het slachtoffer.
Dit fenomeen staat in de psychologie ook wel bekend als het ‘cockpit-effect’. Het verwijst naar het feit dat gevechtspiloten tijdens Wereldoorlog I opmerkelijk minder moeite hadden bij het aanvallen van de vijand in vergelijking met soldaten op het oorlogsterrein. Die laatsten moesten het leed dat ze aanrichtten van veel dichterbij aanschouwen. De ruimtelijke scheiding tussen piloten en hun slachtoffers maakte dat het voor hen makkelijker was om schade te berokkenen.

Terwijl er de speelplaats of op het voetbalveld vaak een leerkracht of trainer in de buurt is, kunnen volwassenen eventuele cyberpestsituaties bij jongeren moeilijk opmerken. Veel jongeren hebben al hun eigen smartphone, waardoor ze zo goed als altijd en overal in contact staan met anderen. Wanneer cyberpestgedrag via één-op-één-chatkanalen gebeurt, is toezicht vrijwel onmogelijk. Zo kan het pestgedrag blijven doorgaan. De enige manier om cyberpesten te herkennen, is dan ook door te letten op signalen bij het (mogelijke) slachtoffer.